‘Een Somalisch meisje bij wie ik vroeger in de klas zat, draagt nu opeens een boerka’, zegt Ahmed Ali (24), geboren in Somalië en op zijn vijfde naar Nederland verhuisd.
Die vlucht in het geloof, die radicaliseringstrend, zie je volgens hem overal terug in de Somalische gemeenschap in ons land. Vroegere Somalische vrienden trekken zich terug, gaan niet meer met hem uit. ‘Ze gaan echt voor hun geloof leven.’ Velen komen in de criminaliteit terecht, doen het slecht op school. ‘De integratie is totaal mislukt.’
Schokkend
Ondertussen komen er, nadat jarenlang veel Somaliërs vanuit Nederland naar Engeland verhuisden, weer veel nieuwe Somalische asielzoekers naar Nederland.
Vorig jaar steeg het aantal Somalische asielzoekers zelfs met zo’n 50 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Somalië staat daarmee met afstand op de eerste plek: 41 procent van het totaal. In 2008 kwamen de meeste aanvragen nog uit Irak.
Terwijl veel Somali
sche nieuwkomers afwachten of ze een verblijfsvergunning krijgen (ongeveer 6.000 in 2009), is de situatie onder veel Somaliërs die al jaren in Nederland wonen ‘schokkend’, zegt Ali, die kandidaat gemeenteraadslid voor de PvdA is in Soest.
Enig lichtpunt
Dat het slecht gaat met een groot deel van de 22.000 (genaturaliseerde) Somaliërs, ziet ook het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Heel slecht zelfs: van alle allochtonen scoren zij het slechtst. ‘Als gekeken wordt naar de verschillende terreinen van integratie, is de positie van Somalische Nederlanders het meest zorgelijk’, staat in het jaarrapport integratie 2009. En dan, bijna cynisch: ‘Als enig lichtpunt zou men kunnen zeggen dat de Somalische groep in Nederland relatief klein is’.
Somaliërs hebben van alle immigranten het vaakst een uitkering, scoren hoog in de misdaadstatistieken. Kinderen en jongeren doen het van alle groepen het slechtst op school, aldus het SCP, en leven het vaakst in éénoudergezinnen. Ook worden meer Somalische jongeren doorverwezen voor een taakstraf naar Halt dan Antilliaanse en Marokkaanse.
Vooral laagopgeleiden komen hier terecht
‘Hoogopgeleide Somaliërs zijn vaak naar Engeland vertrokken’, zegt Ali. De laagopgeleide blijven in Nederland. In Engeland, dat een deel van Somalië onder zijn koloniën telde, hebben Somaliërs meer kansen. Hun diploma’s worden er geaccepteerd, het is er voor de erg ondernemende Somaliërs een stuk makkelijker een bedrijf op te zetten. ‘Ik ken een jongen die in Somalië geneeskunde had gestudeerd.
Zijn diploma werd in Nederland niet erkend, in Engeland was hij na een kort schakelprogramma volwaardig arts.’
Smokkelaars
Griekenland is voor veel Somaliërs het entreepunt tot de Europese Unie, zeggen mensen die contact hebben met vluchtelingen. ‘Mensensmokkelaars regelen valse documenten voor ze’, zegt een Somalische Nederlander, die met zeker dertig vluchtelingen gesproken heeft en anoniem wil blijven.
Omdat het in Griekenland vrijwel niet mogelijk is om asiel aan te vragen, reizen de Somaliërs veelal met hulp van de smokkelaars verder Europa in. Nederland is een van de populairste landen. Populairder dan Engeland, waar traditioneel veel Somaliërs naar toe trekken: de controles aan de Britse grens zijn erg streng.
‘Vaak weten ze niet dat ze naar Nederland gaan’, zegt Annemiek Bots van Vluchtelingenwerk Nederland. Omdat het toelatingsbeleid voor Somaliërs een paar jaar lang erg soepel was, brachten smokkelaars veel Somaliërs naar Nederland. Sinds mei is het toelatingsbeleid veel strenger geworden, maar toch komen er maandelijks nog evenveel Somaliërs naar Nederland. Het hele transportsys-teem van de smokkelaars is nog ingericht op Nederland.
Hoop
Omdat nu elke zaak van een Somaliër individueel wordt bekeken, zijn veruit de meeste nieuwkomers in afwachting van toelating, zegt Bots. ‘Ze zitten in een uitzichtloze situatie. Het is onduidelijk of ze mogen blijven, maar terugkeer naar Somalië is op dit moment erg moeilijk.’
Ondertussen putten de vorig jaar nieuw in Nederland aangekomen Somaliërs hoop uit een uitspraak van de Raad van State, twee weken geleden. De situatie in vooral Zuid-Somalië is nog steeds erg slecht, vindt de Raad van State. Daarom moet staatssecretaris Nebahat Albayrak opnieuw de uitwijzing van een Somalische vrouw beoordelen. Haar voormalige woonplaats Mogadishu is te gevaarlijk om naar terug te keren. ‘Het willekeurig geweld in Somalië is zo hoog, dat iedereen die daar naar toe wordt gestuurd, gevaar loopt.’ Er lopen nog dertig vergelijkbare zaken. De uitspraak van de Raad kan flinke gevolgen hebben voor het toewijzen van verblijfsvergunningen.
Tot mei vorig jaar vielen alle Somaliërs onder het zogenoemde categoriale beschermingsbeleid: alle vluchtelingen uit het land kregen automatisch een verblijfsvergunning. Omdat er te veel fraude was met vingerafdrukken en identiteitspapieren, besloot Justitie om weer alle gevallen individueel te bekijken. Ook kwamen er volgens het ministerie ‘grote aantallen pleegkinderen binnen, van wie onduidelijk was of ze ook bij de gezinsleden hoorden die al in Nederland waren’.
Het strengere toelatingsbeleid had volgens het ministerie echter niets te maken met de veiligheidssituatie in het land. Die was namelijk onveranderd slecht, gaf het toe.
http://www.depers.nl/binnenland/431343/ ... oerka.html
